תמונות בעמוד
PDF
ePub

* Nam principes non sunt timori boni operis, sed 'mali. Vis autem rion timere potestatem? bo

* num sac, et habebis laudfm ex ilia: Dei enim 'minister est tibi in bonum. Si autem malum fece

* ris, time; non enim line causa gladium portat:

* Dei enim minister est, vindex in iram ei qui 'male agit.' Quæ prima hie occurrunt Pauli verba, id tantum indicare videntur, Romanos, si principibus, iisque qui in magistratu essent, pie dbtemperarent, sua e quemque saluti, suis commodis, optime consulturos. Id ubi strictim paucisque attigerat, ad alia, qute, spatiis amploribus efliisa, regum instituendorum sinem, et commune reipublicae bonum spectarent, sensim delabitur apostolus: eaque et copiosa et ardenti orationi exponit.

Qhii "resistunt (inquit) ipsi sibi damnationem

acquirunt." Oi av&roMrtc imAoic Rf'jua XmJ.oiT«i Oil!

restiterint, sibi ipsis perniciem accersent, commilsi facinoris pœnas luent. K(inxi°< nomine, non atternae tantum pœnae signisicantur, a Deo aliquando exigendae ; sed etjlla etiam supplicia quibus in hac vita coercentur improbi. Eo sensu sacris seriptoribus 1i si ata frequentius et trita vox *, ut hie loci eti.im accipiatur, suadet certe Apostolici, et

argumenti, et orationis nexus "Qui resistunt,

ipli sibi damnationem acquirunt: NAM principes non sunt timori boni operis, sed mali," ete, Demuntiati x.e'^Ur [Judicii] caufam f fubjungit

• Vide Luc. xviil. 40. xxW. xt 1 Cor xi. at. 34. I Pet iv 7 Apoc xviii is

Ipira sex primo» hoiusee Cap'tis Versiculoi partieula ilia, y«p, srpties occurrit: U^icunqnc a.iicm legatur ad ca, qua! proximo pixccQcrant, v erba uulquau, njn eeterii debeti

Apostolus, Apostolus, eaquc adducta, quodaffirmateprimum dixerat, fulcit dein aique roborat. Ad pœnas autem in hoc sæcu'o insligend»s caufa al lat a pertinent; ad easdem ir.ique et Kg'/** illud, quod ante intentatum est, pertinuit; non ta.nen ita ut nulla interim habeatur ratio pœnarum illarum, qua: et mortuos manent, quibusque ea, quæ in malesicos ac sceleratos mine conftituuntur supplicia, quafi futurorum auguria, om.iino præcurunt. Christo enim et apostoiis nihil usit itius, quam, propositis hujus vitar malis, quæ a Deo immissa, sustinent peccatores. Cruciatuum illorum, qui ad «ternitatem pertinent speciem quanchm adumbrare; et, cum prarsentia tantum verbo tenus exprimant, futura tamen mente complecti, atque ad ea expectanda, sive audientium, sive legentium animos erigere velle atque adhoitari. Notiora sunt hate, quam, ut probatu indigeant, quam ut exemplis consirmanda sint. Quod itaque jam diximus, in eo perstemus; apostolum, cum summi magistratus oppugnatoribus ^iv'» livi Judicium denuntiet, *'»»«« *simlt. Judicii illiu?, quod alterro sæculo exercebit Deus, non efle immemorem ; et tamen ea, quæ jam mine instant facino osis, supplicia expreflhis minitari. Hoc plane more mihi et facillime, et veriffime explicari pofle videntur Pauli verba: " Qui resistunt, ipiisibi damnationem acquirunt; NAM principes non sonttimori boni operis, fed mili," crc. Q^iæ qui referunt ad ilia quæ longius præcesscrant, " Non est enim potestas, nisi a Deo," etc. perv^rsiffime agunt: cohærentia enim, atque inter fe nexa, temere divellunt: aliena autem, et multum disjunct^, nullo iure copulant: ea scilicet de causa, ut, quæ duo apo■' stolus

stolus satis distinxit arguments, in unum coalefcant; atque ita alttmm alterius vim frangat ac debilitet: Ut inquam, Pauli doctrina de Dco potestatis human* fonte atquc auctore, appendicula quadam perperam aucta iis tantum regibus coveniat, qui officio luo sancte fonguntur, "et non sunt timori boni opens, sed mali: quod (ut a me sæpe dictum, so pi us dicendum est) ab omni probabilitatis specie quam longiffime abhorret.

Atque hoc este illud Kfipalf genus quo Romanis metum incutere vult apostolus, hane verbo subjectam esse notionem, eo mihi fortius persuadeo, quod quæ sequumur omnia, sinitima huic sint atque consentanea: de iure enim Gladii prorsu« agunt, de præmiis ac suppf.iciis, quibus a magiftratu 1 ives, aut ad virtutem allici solent, aut a .vitiis absterreri. Orta autein ilia omnia cum sint ex eo quod jam ante dixerat apostolus f "Qui resistunt, ipsi sibi damnationem acquirunt"] ad id etiam, si non omni ex pane, quadantenus certe debent reserri.

Hoc itaque posito, argum^ntum, quod inde ducit et quo, quod unicuique in hac re seorsum utile sit, docet apostolus, istiusmodi est—Magiftratibus non esse ulla in re obsistendum; ne, dum iis negotium faceffimus, nobismetipsis perniciem merito nioliamur. Cum enim a Deo regibus jus gladii sit commhTum, quo malesicia cujusque generis vindicent, certissimum est, eo illos acerrime usuros adversus perduelles, pacisque publicæ aversores: quicquid culpx, quicquid facinoris, lenitate ac misericordia aliquando ducti pnetereant, hoc tamen audaciæ, quo eorum labefactatur auctoritas, impunitum inultumquc non dimittenr.

Christianis, Christianis, religionis caufa, fatis cx fe adverfantur principes a Christi side alieni: si vero, qui hac ex pane principibus odio sunt, rerum etiam novandarum studio teneantur, atque ad seditionem pro* pendeant; imo, si religionis ipsius obtentu rempublicam perrurbent, leges violent, quo non exiiio digni videbuntur? quibus non suppliciis coercendi? Ex altera autem, parte, nihil est quod tam deliniat principes Christiano nomini infenlos, tantumque ad mansuetudinem ac benevolentiam, traducat, ac si ii, qui e Christi grege stint, mode* ste atque summisse fe gerant, et magristratibus in Omni re secundum Deum pareant. Quæ Christianorum cervicibus semper impendent pericula, si qua forte ratione vitari posiint, hac certe declinanda sunt via. Non sæpe enim malis etiam a regibus male tractari contigit istiusmodi cives, qui religione, qua imbuti sunt eorum animi, quæcunque ilia sit, privato gaudent; nihil interim turbarum excitant, nihil magistranii molestiæ creant; fed, dum pietati student, una etiam pacem colunt. Ita, inquam, plerumque se res habet— Unde petri ilia vox, ea ipfa in epistola, ubiChriftianos tanquam mala multa jam perpessos, plura etiam passuros alloquitur; "Quis est qui vobis noceat, si boni æmulatores fueritis?"

Hactenus Pali argumentum, ab utilitate ductum, quatenus separatim ad singulos spectat, perpendimus: ab ea nunc parte considerandum est, qua ad universes pertineat ac derivata a magistratu ad humani generis societatem commoda respiciat. In hac enim cogitatione præcipue desixa erat aposioli mens cum " principes diceret timori csse in bonum, ac vindices in iram eis qui male agnrit."

Quam aU causam instituerentur rcges: quæ redes ipsius necefsitas sit, quanta utilitas; quo officii genere,. quamque late ad omnes vitæ humana tisus patenti, perfungamur principes; his, atque aiiis in eandeih rem, verbis a Paulo dcclaratum est. li scilicet pacis atque ihcolumitatis publicæ conservatofes sunt; li legum commumum, quarum tlescriptibne omnis omnium salus continetur, lalOl es primiim dein eteustodes. Pœnas a quoque civium pro merito exigendi, præmia quæ cuique conveniunt, tribuendi jus iis concessum est : atque hoc sere ita utuntur, ut nefariorum scclera cohifoc irit, audaciam retundant; bonos autem benefiCiis ad vii tutem,veramque laudem accend mt. Munerisitaque tam fructuosi nobis ministri cum sint, æquum est ut Gratiam iis, quantam possumus, maximam referamus; Ut eos summe colamus atqtie ahiemus, non proterve iis refragemur, non irriDrobe resistamus, quorum laboribuS ac pervigiliis etfectum est ut tot tantisque vitæ commodit.uibus placide perfruamur. "Nam pricipes non funt thnori boni operis, sed niali," ete. Neceileitaque est ut subjichmini," ete.

Instant iterum potestatis regiat oppugnatores, ac sidenter assirmant: "Enumeratis, qvue ex '* reipublicae administratione exurgunt, atque ad "univerfos cives permanant, utilitatibus, non id "Paulo propositum efse, ut inde obcdienti.itn quibuseunque potestatibus sublimioribus deberi "contendat; sed iis tanrum, qui deseripus muneris sui partes tuentur, et ad expi elfam justi "impei ii essi^iem se totos compouunt." Inane Vol. II. G g hoc

« הקודםהמשך »